Architektura w stylu Zakopiańskim

Architektura przejawia się nam w codziennym życiu, we wszystkich spotykanych przez nas budowlach. Często nie zdajemy sobie sprawy z otaczającej nas przestrzeni i stylu, w jakim zostały zaprojektowane konstrukcje.

Dzieje architektury sięgają starożytności. Wśród stylów architektury możemy wyróżnić styl romański, gotyk, barok, styl klasycystyczny a nawet styl zakopiański.

Styl Zakopiański został wprowadzony w latach 90, XIX wieku przez Stanisława Ignacego Witkiewicza – architekta, malarza i przede wszystkim popularyzatora ów stylu. Zainspirowany sztuką Podhala dążył do stworzenia nowej polskiej architektury. Istotnym kierunkiem w tworzeniu nowego stylu przez Witkiewicza była secesja przejawiająca się w naśladownictwie dawnych epok.

Będąc w górach napotykamy niniejszy styl zawarty z wykonanych meblach, sprzęcie gospodarczym, wyrobach z porcelany, ubiorze a nawet instrumentach muzycznych.

Aktualnie styl zakopiański rozpowszechniony został na całą Polskę. Nie tylko w górach możemy spotkać góralskie domy w stylu zakopiańskim, ale również w innych regionach. Niestety styl zakopiański nigdy nie został zaadaptowany jako styl narodowy.

Koncepcja stylu zakopiańskiego została oparta na konstrukcji drewnianej chaty góralskiej. Każde pomieszczenie charakteryzuje się obfitującym wykończeniem i wzornictwem. Liczne dekoracje rzeźbiarskie tj. krzyżyki, gwiazdy, motywy wchodu słońca, motywy roślinne- maki, paprocie, limby są podstawowymi elementami domów.
Do ocalałych budynków, zaprojektowanych przez Witkiewicza należą:

  • Willa Koliba, będąca dzisiejszym Muzeum Stylu Zakopiańskiego, Willa Oksza, Willa Pod Jedlami, Willa Rialto, Willa Konstantynówska, Chałupa pod Wykrotem, Willa Grażyna, budynek Muzeum Tatrzańskiego, Kaplica na Jaszczurówce, Kaplica Matki Bożej Różańcowej i św. Jana Chrzciciela w kościele przy Krupkówkach, Kaplica Albertynek na Kalatówkach.

Będąc w górach możemy zauważyć przejaw stylu zakopiańskiego w domach, ośrodkach turystycznych, domach wypoczynkowych – przeważnie pensjonatach, schroniskach i wielu innych kwaterach.

Innymi propagatorami stylu zakopiańskiego byli Matlakowski, Eliasz – Radzikowski i Wojciechowski, Tadeusz Prauss, Jan Witkiewicz- Koszyc, Józef Kaspruś, Andrzej Galica, Bogdan Hoff, Franiciszej Mączyński.

Niestety wielu architektom nie udało się wprowadzić nowych elementów i potrzeb zastosowania stylu Zakopiańskiego. Obecnie styl zakopiański kojarzony jest wyłącznie ze swoim twórcą, a za okres jego popularności i rozkwitu przyjmuje się lata 1891-1914.

Leave a Reply